Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump bãi bỏ các mức thuế nhập khẩu đối với cà phê trong thời gian gần đây từng thắp lên kỳ vọng rằng giá cà phê tại Mỹ sẽ sớm “hạ nhiệt”. Tuy nhiên, trái với mong đợi của người tiêu dùng, giá cà phê bán lẻ tại các chuỗi cửa hàng và siêu thị Mỹ vẫn duy trì ở mức cao, thậm chí chưa có dấu hiệu điều chỉnh rõ rệt.

Thực tế này cho thấy, câu chuyện giá cà phê không đơn thuần xoay quanh thuế quan. Đằng sau mức giá cao kéo dài là hàng loạt yếu tố mang tính cấu trúc của thị trường cà phê toàn cầu, từ giá cà phê nhân, nguồn cung, tồn kho cho đến độ trễ đặc thù của chuỗi cung ứng.

Thuế quan đã được gỡ, nhưng giá cà phê vẫn chưa thể giảm ngay

Trong nhận thức phổ biến, thuế nhập khẩu thường được xem là một trong những yếu tố trực tiếp đẩy giá hàng hóa tăng cao. Do đó, khi chính quyền Mỹ quyết định bãi bỏ các mức thuế “tương hỗ” đối với nhiều mặt hàng thực phẩm – trong đó có cà phê – không ít người kỳ vọng giá cà phê sẽ sớm phản ánh sự thay đổi này.

Tuy nhiên, theo giới phân tích và các chuyên gia trong ngành, tác động của thuế quan đến giá cà phê bán lẻ tại Mỹ thực chất không mang tính quyết định trong giai đoạn hiện nay. Phần lớn mức tăng giá mà người tiêu dùng đang phải trả không xuất phát từ chính sách thuế mới, mà là hệ quả tích lũy của một giai đoạn thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng trước đó.

Nói cách khác, việc gỡ thuế chỉ giải quyết một phần rất nhỏ của bài toán, trong khi “lực kéo” chính của giá cà phê lại nằm ở những yếu tố sâu hơn của thị trường.

Giá cà phê nhân tăng mạnh mới là nguyên nhân cốt lõi

Theo các chuyên gia độc lập, trong đó có Christopher Feran – một nhà phân tích giàu kinh nghiệm trong ngành cà phê – phần lớn mức tăng giá bán lẻ tại Mỹ hiện nay phản ánh mặt bằng giá cà phê nhân thô cao kỷ lục mà thị trường đã trải qua từ năm trước.

Chỉ trong vòng khoảng 12 tháng, giá cà phê nhân đã tăng gần gấp đôi, chủ yếu do:

• Thời tiết bất lợi tại các quốc gia sản xuất chủ chốt như Brazil

• Sản lượng sụt giảm trong niên vụ trước

• Tồn kho toàn cầu xuống mức thấp kéo dài

Khi giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh trong thời gian dài, chi phí này không thể “biến mất” chỉ bằng một quyết định gỡ thuế. Nó đã ăn sâu vào cấu trúc chi phí của toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nhà nhập khẩu, rang xay cho đến hệ thống phân phối bán lẻ.

Độ trễ chuỗi cung ứng khiến giá bán lẻ phản ứng rất chậm

Một đặc thù quan trọng của thị trường cà phê là độ trễ dài của chuỗi cung ứng. Không giống nhiều mặt hàng tiêu dùng khác, cà phê phải trải qua nhiều khâu trước khi đến tay người tiêu dùng: nhập khẩu – rang xay – tồn kho – phân phối – đàm phán giá với nhà bán lẻ.

Theo ước tính của các chuyên gia trong ngành, cần ít nhất 9 tháng để biến động của giá cà phê nhân phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ. Điều này đồng nghĩa với việc:

• Giá bán hiện tại vẫn đang phản ánh chi phí cà phê nhân cao từ nhiều tháng trước

• Ngay cả khi giá nguyên liệu hạ nhiệt hoặc thuế được gỡ, tác động tích cực cũng chỉ xuất hiện sau một khoảng thời gian đáng kể

Chính yếu tố này khiến kỳ vọng “giá giảm ngay” trở nên thiếu thực tế trong bối cảnh hiện nay.

Mỹ – thị trường tiêu thụ lớn nhất và áp lực lạm phát kéo dài

Mỹ hiện là quốc gia tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, do đó bất kỳ biến động nào của giá cà phê cũng có tác động trực tiếp đến chi tiêu hàng ngày của hàng triệu người tiêu dùng.

Việc giá cà phê bán lẻ duy trì ở mức cao không chỉ ảnh hưởng đến thói quen tiêu dùng, mà còn tạo thêm áp lực lên lạm phát thực phẩm – một vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị và kinh tế. Trong bối cảnh Mỹ đang hướng tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, giá cà phê trở thành một ví dụ điển hình cho thấy lạm phát không thể hạ nhiệt chỉ bằng các biện pháp hành chính ngắn hạn.

Chính sách thuế của ông Trump: Tác động có, nhưng không tức thì

Không thể phủ nhận rằng việc bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với cà phê là một động thái tích cực về mặt dài hạn. Chính quyền Trump đã:

• Gỡ bỏ các mức thuế từ 10–41% đối với hơn 200 mặt hàng thực phẩm không thể sản xuất trong nước

• Miễn áp thuế bổ sung 40% đối với hàng nhập khẩu từ Brazil – nguồn cung chiếm khoảng một phần ba lượng cà phê của Mỹ

Tuy nhiên, theo ông Steven Walter Thomas – CEO của nhà nhập khẩu cà phê Lucatelli – thị trường cà phê có một đặc điểm rất rõ ràng: giá thường tăng rất nhanh nhưng giảm rất chậm. Khi mặt bằng giá đã được thiết lập ở mức cao, việc điều chỉnh giảm trên kệ siêu thị sẽ diễn ra từ từ, thận trọng và có độ trễ lớn.

Triển vọng giá cà phê tại Mỹ trong thời gian tới

Trong ngắn hạn, người tiêu dùng Mỹ khó có thể kỳ vọng giá cà phê giảm mạnh. Các yếu tố như tồn kho, chi phí tồn trữ và hợp đồng dài hạn vẫn đang “neo” giá ở vùng cao.

Về trung hạn, triển vọng chỉ trở nên rõ ràng hơn nếu:

• Sản lượng cà phê toàn cầu phục hồi ổn định

• Giá cà phê nhân thực sự bước vào xu hướng giảm bền vững

• Áp lực chi phí trong chuỗi cung ứng được giải tỏa

Theo các chuyên gia, nếu những điều kiện này đồng thời xuất hiện, giá cà phê bán lẻ tại Mỹ có thể bắt đầu điều chỉnh rõ rệt hơn vào cuối năm sau, thay vì trong ngắn hạn.

Kết luận: Thuế chỉ là bề nổi, cung – cầu mới là yếu tố quyết định

Câu chuyện giá cà phê tại Mỹ cho thấy một thực tế quan trọng: thuế quan chỉ là phần bề nổi của thị trường. Yếu tố quyết định giá trong trung và dài hạn vẫn là cung – cầu, giá cà phê nhân và cấu trúc vận hành của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với doanh nghiệp, đại lý và nhà đầu tư cà phê, đây là giai đoạn cần nhìn thị trường một cách tỉnh táo và dài hạn hơn. Việc kỳ vọng giá điều chỉnh nhanh chỉ dựa trên chính sách thuế có thể dẫn đến những quyết định thiếu chính xác, trong khi hiểu rõ bản chất của thị trường mới là chìa khóa để quản trị rủi ro và tối ưu hiệu quả kinh doanh.

Để biết thêm thông tin về thị trường cà phê và những phân tích, dự báo xu hướng giá, hãy liên hệ ngay với chúng tôi: